Galileo Galilei (1564-1642)

In het jaar 1608 vond de Nederlandse brillenslijper Johannes Lippershey uit Middelburg de Hollandse kijker of telescoop uit. Toen Galilei hiervan hoorde bouwde hij een eigen telescoop.

Zijn eerste waarnemingen hiermee zijn in de winter van 1609-1610 gehouden en leidde tot een reeks van opwindende ontdekkingen. Gelilei bekeek de bergen en de kraters op de maan en de vier heldere satellieten van de planeet Jupiter.

Wat hij hiermee zag bevestigde alleen maar zijn vermoeden dat de zon het middelpunt van het zonnestelsel was. Er kon gewoon geen twijfel over bestaan dat de satellieten om Jupiter draaien, zodat er op zijn minst een ander middelpunt van beweging in het planetenstelsel is.

Galilei publiceerde zijn bevindingen in een boek "Siderius Nuncius" dat goed werd ontvangen, ondanks de scepsis van sommige geestelijken. Toen Galilei in 1611 in Rome was, werd hij vriendelijk te woord gestaan door een van zijn invloedrijkste vrienden, kardinaal Barberini maar ook door de Paus. Ondertussen was hij verhuist naar Florance. De sfeer in Florance was echter minder vrijzinnig dan hij had gedacht. Bovendien schreef een andere kardinaal dat de theorie van een bewegende aarde ons heilig geloof verwondt en de Heilige Schriften onjuist maakt. In 1616 greep paus Paulus zelf in en beval Galilei op te houden deze "Heiligschennis te onderwijzen".

Galilei verzamelde al zijn moed en publiceerde in 1630 een groot werk in de vorm van een dialoog tussen drie personen, Salviati, een aanhanger van de Copernicaanse theorie, Simplicio, die ertegen was, en Sagredo, die eigenlijk geen standpunt heeft. Galilei zond dit manuscript naar Rome, waar het werd gelezen en vrijgegeven door het Heilig Office. Het boek verscheen uiteindelijk in februari 1632.

Hierop brak een grote storm los. Urbanus VIII, vond dat hij in de persoon van Galilei's Simplicio belachelijk werd gemaakt. De oude geleerde werd meteen naar Rome ontboden, en van heiligschennis beschuldigd, berecht en veroordeeld. In juni 1633 werd Galilei gedwongen tot het "herroepen vervloeken afzweren en verafschuwen" van de theorie dat de aarde om de zon draait, waarna hij voor de rest van zijn leven onder een streng toezicht geplaatst werd.

Boektip:
Galileo, vader van de experimentele wetenschap en grondlegger van de moderne astronomie

Museumtip:
Museo Galileo, Piazza dei Giudici 1, 50122 Florence