Grote Beer (Ursa Major)

In een ver verleden werd Ursa Major, het bekendste sterrenbeeld aan de noordelijke hemel, zowel in Griekenland en Babylonië, India en Noord-Amerika, waargenomen als een berin. Een andere veelgebruikte benaming voor dit sterrenbeeld is de Ploeg.
De Beer werd door Zeus aan de Griekse hemel geplaatst, aangezien hij verliefd was geworden op de nimf Callisto, een van de kuise dienstmaagden van Artemis, de maagdelijke godin der Kuisen. Om Callisto en haar ongeboren baby te redden voor de toom van Artemis, veranderde Zeus haar in de Grote Beer en plaatste haar nabij de pool. Arctos, de Beer, en Arcas (Boötes), haar zoon, de Berenhoeder, hebben hun naam gegeven aan de uitgestrekte ruimte boven de noordpool. Omdat de constellatie draait rond het stilstaande punt van de pool, de as van de wereld, was zij in India tevens het Drijfwiel van de Spil. Dit werd door de Grieken vertaald in Ixion, die voor eeuwig op het vlammende wiel van de dierenriem en de constellaties moest blijven ronddraaien. In het oude Engeland was de Beer de wagen annex verblijfplaats van koning Arthur. Arth betekent 'beer' en Uthyr 'prachtig'. De oorsprong van de Ronde Tafel, met in het midden daarop de Heilige Graal, zou wel eens kunnen samenvallen met die van Ixion die het wiel ronddraait. Later werd deze constellatie ook wel Karels Wagen genoemd, dankzij de legendarische associatie tussen koning Arthur en keizer Karel de Grote, die beiden over een schare trouwe hofridders beschikten en die beiden, zegt men, niet dood zijn maar slapen, klaar om te ontwaken en hun land in tijden van nood te redden.

De Sterren
De namen van de zeven belangrijkste sterren in de Grote beer zijn Dubhe, Merak, Phachd, Megrez, Alioth, Mizar en Benetnasch. Een lijn getrokken door de twee achterste sterren, te weten Dubhe, dat is 'Beer', en Merak, 'Lende', wijst naar de Poolster. De Grote Beer wijst de weg naar verschillende andere sterrenbeelden en is een constellatie die iedereen makkelijk herkent. Heel dicht bij Mizar -op de staart - ligt Alcor, die waarschijnlijk in de laatste duizend jaar helderder is geworden. Deze twee sterren zijn lang door soldaten gebruikt om het gezichtsvermogen te testen, hoewel het in vergelijking tot vroeger tegenwoordig een stuk gemakkelijker is om ze te onderscheiden.